admin
ANKARA / TEKHA
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Türkiye ekonomisinin 2027-2029 dönemine ilişkin üç yıllık yol haritası niteliğindeki Orta Vadeli Programı kamuoyuyla paylaştı. Yılmaz, program dönemi sonunda milli gelirin 2,2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatının 450 milyar dolara, kişi başına milli gelirin 25 bin dolara çıkarılmasının ve enflasyonun yeniden tek haneye indirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
“Orta Vadeli Program Üç Yıllık Politika Çerçevesi Sunuyor”
Programın Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlandığını belirten Yılmaz, “Önümüzdeki üç yıla ilişkin temel politika belgemiz olan Orta Vadeli Program, Kalkınma Planımız doğrultusunda hazırlanan ve her yıl güncellenen üç yıllık bir politika çerçevesi sunmaktadır.” dedi.
Programın makroekonomik hedef ve tahminler, gelir-gider ve borçlanma görünümü, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanları ile reform gündemini kapsadığını kaydeden Yılmaz, çalışmanın Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken hazırlandığını bildirdi. Yılmaz, bakanlıklar, kamu kurumları, özel sektör ve meslek kuruluşlarının da hazırlık sürecine katkı sunduğunu söyledi.
Rezervler 188,2 Milyar Dolara Yükseldi
Uygulanan politikaların sonuçlarına değinen Yılmaz, küresel belirsizlikler ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerin 89,7 milyar dolar artışla 188,2 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
Risk priminin 700’lü seviyelerden 220’nin altına gerilediğini belirten Yılmaz, bu gelişmenin kamu ve özel sektörün borçlanmalarındaki faiz yükünün düşmesine katkı sağladığını ifade etti.
Yıllıklandırılmış ihracatın ağustos itibarıyla 280 milyar dolara ulaştığını bildiren Yılmaz, orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracattaki payının Ağustos 2024’te yüzde 40 iken Ağustos 2026’da yüzde 44,1’e yükseldiğini söyledi.
2026 Sonunda 1,8 Trilyon Dolarlık Ekonomi Beklentisi
Yılmaz, 2002’de 238 milyar dolar olan ekonomik büyüklüğün geldiği noktaya dikkati çekerek, 2026 sonunda milli gelirin Cumhuriyet tarihinde ilk kez 1,8 trilyon doları, kişi başına milli gelirin ise 20 bin doları aşmasının beklendiğini açıkladı.
Türkiye’nin 2026’da yüksek gelirli ülkeler grubu eşiğinin üzerinde olacağını öngördüklerini kaydeden Yılmaz, Türkiye’nin nominal olarak dünyanın 16’ncı, satın alma gücü paritesine göre 11’inci büyük ekonomisi konumunu sürdüreceğini belirtti.
Enflasyonda Yıl Sonu Hedefi Yüzde 28,4
Enflasyonla mücadelede önemli mesafe alındığını ifade eden Yılmaz, Mayıs 2024’te yüzde 75,5’e yükselen enflasyonun Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 31,5’e gerilediğini söyledi.
Savaş koşullarından kaynaklanan arz baskılarının düşüşü geçici olarak yavaşlattığını belirten Yılmaz, yılın son çeyreğinde gerilemenin yeniden hızlanmasını ve 2026 sonunda enflasyonun yüzde 28,4 olmasını beklediklerini açıkladı.
Gıda, akaryakıt, doğal gaz ve ulaştırma hizmetlerinin TÜFE sepetinin yüzde 34,5’ini oluşturduğunu belirten Yılmaz, bu kalemlerde savaş kaynaklı fiyat artışlarının görüldüğünü söyledi. Merkez Bankası hesaplamalarına göre savaşın enflasyona etkisinin 7 puana yakın olduğunu aktaran Yılmaz, arz şoklarının zayıflamasıyla düşüş eğiliminin yeniden belirginleşmesini beklediklerini kaydetti.
2,1 Milyon İlave İstihdam, Yüzde 8’in Altında İşsizlik
Program döneminde 2,1 milyon ilave istihdam oluşturulmasının ve işsizlik oranının yüzde 8’in altına indirilmesinin öngörüldüğünü açıklayan Yılmaz, dönem sonunda milli gelirin 2,2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatının 450 milyar dolara ve kişi başına milli gelirin 25 bin dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Yılmaz, temel hedefin ekonomik büyümeyi vatandaşların yaşam standartlarına yansıyan kalıcı sosyal refah artışına dönüştürmek ve enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere indirmek olduğunu vurguladı.
Deprem Bölgesine 5,4 Trilyon Liralık Harcama
Yılmaz, 2023-2026 döneminde depremin yol açtığı kayıp ve zararların giderilmesi ile afet risklerinin azaltılması amacıyla 2026 fiyatlarıyla toplam 5,4 trilyon liralık harcama yapılmış olacağını bildirdi. Bunun yaklaşık 104 milyar dolarlık ilave harcamaya karşılık geldiğini belirten Yılmaz, 2027 sonunda rakamın 116 milyar doları aşmasının beklendiğini söyledi.
Deprem bölgesinde daha güvenli konut, iş yeri, sağlık ve eğitim altyapılarının oluşturulduğunu belirten Yılmaz, hak sahipleri için toplam 455 bin bağımsız bölümün tamamlandığını, ilave sosyal konut çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.
Ekonomik Güvenlik Ve Dayanıklılık İçin Dört Kritik Alan
Orta Vadeli Program’da ilk kez “ekonomik güvenlik ve dayanıklılık” başlığının açıldığını açıklayan Yılmaz, dört kritik alana odaklanılacağını belirtti.
Enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğinin güçlendirilmesi kapsamında kritik mineraller, nükleer ve hidrojen teknolojileri ile enerji ve madencilik ekipmanlarında Ar-Ge ve yerli üretim kapasitesi artırılacak. Gıda arz güvenliği ve tarımsal dayanıklılık güçlendirilecek. Savunma sanayii, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zekâ başta olmak üzere kritik teknolojilerde yerli kapasite geliştirilecek. Ailenin güçlendirilmesi, demografik yapının korunması, sosyal konutların artırılması ve şehirlerin afetlere karşı dayanıklı hâle getirilmesi de programın öncelikleri arasında olacak.
Savunma Harcamaları Yüzde 229 Artırılacak
Yılmaz, bütçenin ülkenin stratejik ihtiyaçları ve vatandaşların doğrudan hayatına dokunan alanlar dikkate alınarak şekillendirildiğini söyledi.
Gıda arz güvenliği kapsamında sulama yatırımlarının yüzde 42, içme suyu yatırımlarının yüzde 71, organize tarım bölgesi yatırımlarının yüzde 103 artırılacağını açıklayan Yılmaz, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü yatırımlarında yüzde 139, sanayi altyapı yatırımlarında ise yüzde 54 artış öngörüldüğünü bildirdi.
Savunma harcamalarının yüzde 229 artırılacağını belirten Yılmaz, “Güvenliğin olmadığı yerde ne kalkınma olur, ne demokrasi olur.” dedi.
Dar ve orta gelirli vatandaşların konuta erişimini kolaylaştırmak amacıyla sosyal konutlara yönelik bütçe aktarımının yüzde 150 artırılacağını açıklayan Yılmaz, İstanbul’da başlatılan kiralık sosyal konut uygulamasının daha sonra farklı illere yaygınlaştırılmasının planlandığını söyledi.
Yılmaz ayrıca demiryolu yatırımlarının ulaştırma politikalarında önceliklendirildiğini belirterek, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının demiryolu projelerine ayrılan kaynağın yüzde 49 artırıldığını açıkladı.
